Microsoft ChatGPT qiymətlərini süni şəkildə artırmaqda ittiham olunur

ABŞ-da Microsoft şirkətinə qarşı kollektiv iddia qaldırılıb. Şirkət OpenAI-nin hesablama resurslarını süni şəkildə məhdudlaşdıraraq ChatGPT xidmətinin qiymətlərini uzun müddət yüksək səviyyədə saxlamaqda ittiham olunur.

İddia San-Fransisko federal məhkəməsinə təqdim edilib. Sənəddə bildirilir ki, Microsoft Azure bulud platforması üzərində dominant mövqeyindən istifadə edərək OpenAI-nin ChatGPT üçün lazım olan hesablama gücünə çıxışını məhdudlaşdırıb.

İddiaçılar qeyd edirlər ki, bu siyasət nəticəsində 2025-ci ilin fevral ayında baş verən “qiymət müharibəsi” zamanı ChatGPT tokenlərinin qiyməti rəqiblərlə müqayisədə 100–200 dəfə daha yüksək olub.

İş 2019-cu ildə Microsoft və OpenAI arasında bağlanmış eksklüziv razılaşma ilə bağlıdır. Həmin müqavilə Microsoft-a OpenAI-nin kommersiya modelləri üçün Azure hesablama xidmətlərini eksklüziv şəkildə təqdim etmək hüququ verib. Bu isə şirkətə rəqibin təchizat zəncirinə nəzarət imkanı yaradıb.

İddiaçılar istehlakçı yönümlü generativ AI bazarını ayrıca seqment kimi müəyyənləşdirir. Bu bazara ChatGPT Plus, Claude Pro, Gemini Advanced və DeepSeek Chat kimi xidmətlər daxildir.

Məhkəmə sənədinə görə, Microsoft OpenAI-nin gəlirli bölməsində 49% paya sahibdir və ödənişli məhsulların gəlirinin 20%-ni alır. İddiaçılar hesab edir ki, bu, şirkətə “ikiqat qazanc” imkanı verir — əvvəlcə hesablama gücünü satmaqla, sonra isə məhdudlaşdırdığı məhsuldan gəlir əldə etməklə.

Əsas sübut kimi göstərilir ki, 2025-ci ilin iyun ayında OpenAI Google Cloud-dan hesablama resursları almağa başladıqdan sonra ChatGPT tokenlərinin qiyməti bir neçə həftə ərzində 80% azalıb.

Hüquqşünas Navodaya Sing Rajpurohit bildirib ki, eksklüziv müqavilənin özü ən güclü sübut ola bilər. Əgər sənədlər Microsoft-un real nəzarətini göstərirsə, iddia ciddi əsaslara malikdir.

İddiaçılar zərərin kompensasiyasını və Microsoft ilə OpenAI arasında eksklüziv razılaşmaların ləğvini tələb edirlər.

Bu proses Microsoft və OpenAI tərəfdaşlığının yenidən formatlaşdırıldığı dövrə təsadüf edir. Yaponiyanın SoftBank şirkətinin OpenAI-yə 25 milyard dollara qədər investisiya etməsi ilə bağlı danışıqlar aparıldığı bildirilir. Eyni zamanda Microsoft eksklüziv bulud təchizatçısı statusundan imtina etməyə razılaşıb.

Bu arada OpenAI-nin bazar dəyəri 500 milyard dollara çataraq şirkəti dünyanın ən dəyərli özəl şirkətinə çevirib.